خیانت در امانت و مجازات آن در قانون

خیانت در امانت، جرم خیانت در امانت

09101923725

جهت مشاهده سایت حقوقی آساک کلیک کنید
لینک مقاله را به اشتراک بگذارید:
www.ghoghnooslaw.com
betrayal-in-trust

خیانت در امانت در قانون مجازات اسلامی جرم بوده و برای مرتکبان آن مجازات تعیین شده و خسارت زیان‌دیده نیز باید جبران شود. خیانت در امانت عبارت است از استعمال، تصاحب، تلف یا مفقود کردن توام با سوءنیت مالی که از طرف مالک یا متصرف قانونی به کسی سپرده شده و بنا بر استرداد یا به مصرف معین رسانیدن آن بوده است.

در این مقاله به موضوعات ذیل پرداخته شده است:
  • جرم خیانت در امانت
  • ارکان تشکیل دهنده جرم
  • عنصر قانونی جرم
  • عنصر مادی جرم
  • عنصر معنوی جرم
  • رکن اصلی خیانت در امانت
  • شرایط تحقق جرم
  • مصادیق جرم
  • زمان تحقق جرم
مطالب مرتبط    جرم اخاذی و مجازات آن در قانون
  • تفاوت جرم خیانت در امانت و کلاهبرداری
  • تفاوت جرم خیانت در امانت و اختلاس
  • تفاوت جرم خیانت در امانت با سرقت
  • خیانت در امانت سند تجاری
  • ادله اثبات جرم
  • مرور زمان خیانت در امانت
  • مجازات جرم خیانت در امانت
  • جرم موضوع ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی
  • نظریه مشورتی در مورد خیانت در امانت شماره ۷/۹۸/۱۶۷۴
  • نظریه مشورتی در مورد جرم خیانت در امانت شماره ۱۲۱/۹۳/۷
  • شکوائیه جرم خیانت
  • وکیل خیانت در امانت گروه وکلای ققنوس

خیانت در امانت

جرم خیانت در امانت

جرم خیانت در امانت در قانون تعریف نشده است. اما حقوقدانان با توجه به مصادیق مذکور در مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ خیانت را به عمل عمدی و بر خلاف امانت امین به ضرر صاحب مال تعریف کرده‌اند.

بر اساس ماده ۶۷۳ این قانون، هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده یا به هر طریق به دست آورده است، سوء استفاده کند، به یک تا سه‌ سال حبس محکوم خواهد شد.

بر طبق ماده ۶۷۴ هر گاه اموال منقول یا غیر منقول یا نوشته‌هایی از قبیل ‌سفته، چک، قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنا بر این بوده است که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی‌ برسد و شخصی که آن اشیا نزد او بوده، آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود کند، به حبس ‌از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

ارکان تشکیل دهنده جرم خیانت در امانت
عنصر قانونی جرم

عنصر قانونی جرم در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بیان شده است و برای مرتکبین آن نیز مجازات حبس در نظر گرفته شده است.

عنصر مادی جرم

عبارت است از استعمال، تصاحب، اتلاف یا مفقود کردن مال مورد امانت که می‌تواند به شکل فعل یا ترک فعل باشد اما عمدتاً به صورت فعل است که در ماده ۶۷۴ بخش قانون مجازات اسلامی آمده است.

-استعمال:

به معنای استفاده کردن از مال مورد امانت جرم است، برای مثال شخصی خودروی خود را به دوستش امانت می‌دهد تا در پارکینگ منزل خود از آن نگهداری کند، اما دوست وی از آن خودرو برای مسافرکشی استفاده می‌کند.

-تصاحب:

یعنی شخص امینی به جای انجام وظیفه‌اش، مال دیگری را از آن خود بداند و با آن طوری رفتار کند که دیگران گمان کنند او مالک مال است.

-اتلاف:

تلف یا نابود کردن مال مورد امانت، یکی دیگر از گونه‌های خیانت است.

-مفقود کردن:

امین بدون این که مال مورد امانت را تلف کند، موجب شود که دستیابی آن برای مالک غیر ممکن شود.

مطالب مرتبط   اجاره سند برای وثیقه
عنصر معنوی جرم خیانت در امانت

عنصر معنوی تشکیل جرم است عبارت از سوءنیت عام و سوءنیت خاص است. سوءنیت عام به معنای انجام عمدی عمل تصاحب، استعمال، تلف یا مفقود کردن مال موضوع امانت و سوءنیت خاص به معنای قصد و اراده ورود ضرر به غیر است. براین اساس، تعدی یا تفریط مال امانی همراه با سوءنیت موجب مسئولیت کیفری است.

قانونگذار در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، برای جلوگیری از فرار خائنین از مسئولیت به بهانه اینکه عقدی بین آنان و مالک یا متصرف مال منعقد نشده یا اینکه آن عقد، باطل بوده، خود را از محدوده عقود خارج کرده و سپرده شدن مال برای هر کار با اجرت یا بی‌اجرت را مبنای تحقق جرم دانسته است.

Betrayal in trust

رکن اصلی خیانت در امانت

در تحقق ارکان خیانت در امانت، یکی از مهمترین موارد این است که مال امانی به طور کامل در اختیار امین بوده و از ید مالک و یا متصرف به طور موقت خارج شده باشد. مثال در مورد جهیزیه خانم پس از ازدواج با توجه به این که زوجه بر اموال خود احاطه دارد در صورت تلف شدن وسایل نمی‌تواند شوهر خود را به خیانت در امانت متهم کند.

زیرا که اموال خود را به طور امانی به شوهر خود نسپرده است. این نوع جرم از جرایم غیر قابل گذشت است، در صورت رضایت شاکی نیز جنبه تعزیری جرم باقی می‌ماند.

اگر اموال تلف شده و یا تصاحب شده مربوط به عموم مردم و یا دولت باشد، خیانت محقق نشده است، بلکه جرم رخ داده اختلاس است. جرم خیانت بر خلاف سرقت شامل اموال منقول و غیر منقول است. در جرم سرقت، پنهانی بودن عمل ربایش عنصر اصلی است.

شرایط تحقق جرم خیانت در امانت

برای این که جرم خیانت در امانت تحقق یابد، شرایطی لازم است که شامل موارد ذیل است:

  • -موضوع جرم باید مال یا وسیله تحصیل مال باشد.
  • -مال امانی باید از سوی مالک یا متصرف قانونی به امینی سپرده شود.
  • – مال به یکی از طریق قانونی و با شرط استرداد یا به مصرف معین رسانیدن، به امین سپرده شده باشد.
  • – بین فعل مرتکب و ضرر مالک یا متصرف قانونی آن رابطه علیت برقرار باشد.
مطالب مرتبط   مشاوره کیفری
مصادیق جرم خیانت در امانت

جرایم عبارت است از اعمال مجرمانه‌ای که قانونگذار ارتکاب آنها را به موجب قوانین متفرقه از نظر مجازات مشمول کیفر قرار داده است. این جرایم از حیث عناصر و ارکان جرم  موضوع ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی متفاوت است اما قانونگذار حکم و مجازات  را بر آنها بار کرده است.

مهمترین قوانینی که این اعمال در آنها ذکر شده، عبارت است از:
  • خیانت در امانت در قانون تصدیق انحصار وراثت
  • خیانت در امانت در قانون ثبت اسناد و املاک
  • خیانت در امانت در قانون تجارت
  • خیانت در امانت در قانون شرکت‌های تعاونی.
زمان تحقق جرم

زمان تحقق جرم  در همان زمانی كه مالک مال را مطالبه کرده و امين با سوءنیت از بازگرداندن آن خودداري می‌کند، چه مال موجود باشد يا قبلا تلف يا مصرف شده باشد، جرم محقق می‌شود. البته باید این عدم استرداد همراه با سوءنیت باشد.

یعنی اگر شما در هنگام مطالبه به هر دلیلی بدون اینکه قصد عدم بازگرداندن و ضرر زدن به مالک را داشته باشید، از بازگرداندن مال ناتوان باشید، جرمی در میان نخواهد بود. برای مثال بدون تقصیر مال از بین می‌رود و در این زمان هرچند به هر حال باید مال جبران شده و عین آن مال یا قیمت آن به صاحب مال بازگردانده شود و استرداد امکانپذیر نیست، اما جرمی صورت نگرفته است.

Betrayal in trust

تفاوت جرم خیانت در امانت و کلاهبرداری

جرم خیانت در امانت در زمره جرائم مقید است و رفتار مرتکب، منتهی به نتیجه خاصی می‌شود. بدین ترتیب ورود ضرر به مالک یا متصرف بر اثر فعل مرتکب، لازمه تحقق خیانت است. در کلاهبرداری، نتیجه جرم، بردن مال غیر است. در حالی که انتفاع کلاهبردار یا فرد مورد نظر وی از آن نیز شرط است.

اما در جرم خیانت، فقط ورود ضرر به مالک یا متصرف شرط است، حتی اگر خود خائن از مال منتفع نشده باشد. در کلاهبرداری متهم با توسل به اقدامات متقلبانه، مال غیر را به دست می‌آورد، در صورتی که در جرم خیانت زیان‌دیده از جرم، با میل و رضای خود مال خود را در اختیار متهم می‌گذارد.

تفاوت عمده میان کلاهبرداری و خیانت در امانت از جهت حیله و تقلب است، تا آنجا که عمل واحد نمی‌تواند واجد هر دو عنوان کلاهبرداری و خیانت در امانت باشد. تفاوت دیگر، مربوط به عنصر نتیجه است. شرط تحقق کلاهبرداری، انتفاع مجرم یا شخص مورد نظر اوست، اما در جرم خیانت در امانت، انتفاع خائن درامانت ضروری نیست.

مطالب مرتبط   وکیل امور کیفری
تفاوت جرم خیانت در امانت و اختلاس

اختلاس یکی از فروض جرم خیانت درامانت است. با این تفاوت که مرتکب اختلاس مأمور دولت بوده و نسبت به دولت یا اموال اشخاص که به حسب شغل یا مأموریت نزد وی بوده است، مرتکب خیانت می‌شود.

تفاوت جرم خیانت در امانت با سرقت

تفاوت جرم خیانت در امانت با سرقت این است که در سرقت مرتکب مال غیر را مخفیانه می‌رباید.

Betrayal in trust

خیانت در امانت سند تجاری

سند تجاری چک و سفته که برای ضمانت کار به شخص دیگر داده می‌شود، حکم مال امانی را دارند و در صورتی که فرد صادر کننده چک یا سفته به تعهد خود عمل کند، دریافت کننده چک یا سفته باید در تاریخ توافق شده، اسناد تجاری مذکور را برگرداند. در غیر این صورت به خیانت در امانت متهم می شود. استفاده از اسنادی مانند چک و یا سفته سفید امضا نیز می‌تواند در حکم همین جرم باشد.

ادله اثبات جرم خیانت در امانت

ادله اثبات این جرم به شرح ذیل است:

-اقرار:

که به معنای اخبار شخصی به ارتکاب جرم از جانب خود می باشد.

-شهادت:

که به معنای اخبار شخصی غیر از طرفین دعوا به وقوع  یا عدم وقوع جرم توسط متهم یا هر امر دیگری نزد مقام قضایی است.

-علم قاضی:

که به معنای یقین حاصل از مستندات بیِّن در امری است که نزد وی مطرح می شود.

مطالب مرتبط   نشر اکاذیب و مجازات آن در قانون

مرور زمان خیانت در امانت

برطبق ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی، در صورتی که نسبت به تعقیب جرمی تا زمان مشخصی که برای مرور زمان در قانون تعیین شده اقدام نشود، دیگر نمی توان اقدام به تعقیب نمود. همچنین در حالتی که از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای مواعدی که برای مرور زمان تعیین شده ، حکم قطعی صادر نشود، بحث شمول مرور زمان مطرح می شود.

میزان مرور زمان در هر جرمی بر اساس میزان مجازات آن تعیین می شود. مجازات جرم 6۶ ماه تا 3 سال حبس می باشد، بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی، با داشتن حداکثر ۳ سال حبس، جرمی درجه ۵ می باشد.

بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی با انقضای مدت ۷ سال است. جرم  بر اساس قانون مجازات از جمله جرایمی است که مشمول مرور زمان می شود و بعد از ۷ سال در صورتی که شکایت خیانت مطرح نشده باشد، مشمول مرور زمان می شود.

مجازات جرم خیانت در امانت

مجازات برطبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵، حبس از ۶ ماه تا سه سال است. همچنین قانونگذار در ماده ۶۷۳ قانون ذکرشده، برای سوءاستفاده از سفید مهر یا سفید امضا، یک تا سه سال حبس تعیین کرده است.

خیانت در امانت

جرم موضوع ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی

جرم موضوع ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی از مصادیق خیانت در امانت است یا کلاهبرداری؟

اتفاق‌نظر:

با توجه به اینکه قانونگذار عنصر مادی جرم موضوع ماده مذکور را استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوی و هوس او یا حوایج شخصی افراد غیر رشید جهت تحصیل نوشته یا سندی اعم از تجاری یا غیرتجاری عنوان کرده است. بزه مزبور دارای عنوان مجرمانه مستقل و خاص تحت عنوان بوده و نمی‌توان آن را از مصادیق کلاهبرداری و خیانت تلقی کرد.

نظر کمیسیون نشست قضائی:

جرم خیانت در امانت و کلاهبرداری در قانون عنوان خاصی دارد و جرم موضوع ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی نیز یک جرم خاص است و ارتباطی با کلاهبرداری و خیانت ندارد در نتیجه اتفاق‌نظر اعلام شده مورد تأیید است.

 نظریه مشورتی شماره:۷/۹۸/۱۶۷۴

تاریخ نظریه: ۱۳۹۸/۱۰/۲۵

آیا اسنادی که قائم به شخص می باشد و سند تحصیل مال محسوب نمی‌گردند از جمله اسناد مالکیت شناسنامه یا سایر مدارک هویتی موضوع بزه خیانت در امانت می گردند یا خیر؟

نظریه مشورتی: 

برطبق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، اسناد هویت یا مالکیت موضوع استعلام نیز در صورتیکه به صورت امانت در ید امین قرار گرفته باشد و وی پس از امتناع از استرداد آنها به دارنده اسناد یاد‌شده، به ضرر او استعمال یا تلف یا تصاحب نماید، موضوع می‌تواند مشمول ماده موصوف شود و صرف این‌که امکان دریافت اسناد مذکور به صورت المثنی وجود داشته باشد، مانع تحقق بزه خیانت نمی شود. زیرا می‌توان از اسناد مذکور نیز به ضرر دارنده آنها استفاده کرد.

نظریه مشورتی  شماره ۱۲۱/۹۳/۷

تاریخ نظریه: ۱۳۹۳/۰۱/۳۰

سرقت اسلحه غیرمجاز و تجهیزات دریافت از ماهواره دارای وصف مجرمانه است، چون اشیاء مورد استعلام عرفاً مالیت دارند و صرفاً نگهداری آن بدون مجوز جایز نیست. لذا سرقت آنها قابل تعقیب کیفری است و ممنوعیت نگهداری آن‌ها عمل سارق را توجیه نمی‌کند و دادگاه ضمن صدور حکم، دستور تحویل آنها را به مقامات صلاحیت دار قانونی صادر می‌نماید.

Betrayal in trust

شکوائیه جرم خیانت در امانت

شاکی ………. به نشانی …………………………

مشتکی عنه به نشانی ……………………

تاریخ وقوع جرم ……….. محل وقوع جرم ……………………………

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ………………………….

با سلام و احترام، به استحضار می‌رساند:

مشتکی‌عنه به‌عنوان رانندۀ خودرو فوتون به شماره شهربانی …… س …… ایران …………….. متعلق به شرکت ………… وارد شرکت مذکور می‌شود و برای تسلیم و تحویل خودرو به مشارالیه رسیدی ممضی به امضاء مشتکی‌عنه از ایشان اخذ می‌گردد:

مشارالیه خودرو را در مورخ ………. تحویل می‌گیرد و از آن تاریخ شروع به کار با شرکت می‌نماید و تمام تولیدات شرکت (………..) را روزانه دو بار به مشتریانی که شرکت معرفی می‌کند تحویل می‌نماید و تا مورخ ……… اقدامات و فعالیت فی‌مابین مشتکی‌عنه و شرکت بدین سان استمرار پیدا می‌کند.

علی‌النهایه در مورخ ………… به خاطر وضعیت نابسامان اقتصادی و ضرردهی شرکت به خاطر نبود سفارشات و همچنین گران شدن مواد اولیه تولید امکان فعالیت شرکت وجود نداشته به همین خاطر به مشارالیه اعلام می‌گردد خودرو را تحویل دهد مشارالیه به جای تحویل خودرو با بهانه‌های واهی سوار خودرو شده و از کارخانه شرکت خارج می‌شود و با وجود درخواست‌های مکرر مبنی بر تحویل خودرو (مال امانی) حاضر به تحویل آن نمی‌شود و در حال حاضر هیچ نوع اطلاعی از مشتکی‌عنه و همچنین از خودرو در دسترس نیست.

علی هذا نظر به مراتب فوق از محضر مقام محترم قضایی درخواست صدور دستور توقیف خودرو و تحویل آن به مالک مورد استدعاست.

امضای شاکی

خیانت در امانت

وکیل خیانت در امانت گروه وکلای ققنوس

وکیل با تخصص و مهارت کافی با توجه به شرایط موضوعی خاص در هر پرونده بهترین تصمیمات و اقدامات قضایی لازم را جهت رسیدن به نتیجه مطلوب أخذ و اعمال می نماید. بسیاری از شکایات مطروحه با عنوان خیانت در امانت نظر به شرایط قانونی وقوع جرم اساسا کذب می باشند. متأسفانه عده قابل توجهی از مراجعین به دادگستری پس از شکست در پرونده های حقوقی فی مابین با طرف مورد اختلاف خود در راستای اخذ نتیجه، مبادرت به طرح شکایت می نمایند.

گروه وکلای کیفری ققنوس با توانایی و دانش حقوقی پس از بررسی پرونده می تواند با دانش و بینش خود از حقوق شما دفاع شایسته نماید. شما می توانید قبل از طرح شکایت یا در مراحل دادرسی چه در دادسرا و چه در دادگاه از مشاوره وکیل خیانت در امانت وکلای کیفری ققنوس مطرح نمائید تا در کوتاهترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.

هیات تحریریه ققنوس

www.asaklaw.com

جهت برقراری ارتباط با شماره زیر تماس بگیرید.

مشاوره حقوقی:

09101923725

تلگرام گروه حقوقی آساک

 https://t.me/asaklaw 

اینستاگرام

اینستاگرام حقوقی

دیدگاهتان را بنویسید

تماس بگیرید
× واتساپ